Türkiye Ziraat Odaları Birliği, 20 yıldır sürdürdüğü saha çalışmalarının sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı. TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, verilerin masa başında değil, bizzat sahadan ve belgeli olarak toplandığını vurgulayarak; üretici, market ve girdi maliyetlerindeki çarpıcı tabloyu gözler önüne serdi.
2025 Yılı Fiyat Şampiyonu: Limon
2025 yılı genelinde markette takip edilen 41 ürünün 28’inde fiyat artışı yaşandı. Yıllık bazda hem üreticide hem de markette fiyatı en çok artan ürün limon oldu.
- Markette en çok artanlar: Limon (%133,4), Elma (%110,4), Fındık (%106,6).
- Üreticide en çok artanlar: Limon (%343,4), Antep Fıstığı (%160,4), Kuru Kayısı (%159,3).
- Fiyatı düşenler: Markette beyaz lahana (%40,6), üreticide ise sivri biber (%58,8) fiyatı en çok gerileyen ürünler oldu.
Aralık Ayında Uçurum Büyüdü: Havuç 4,2 Kat Daha Pahalı
Aralık ayı verilerine göre üretici ile market arasındaki fiyat farkı rekor seviyelere ulaştı. Özellikle havuçta yaşanan %324,1'lik fark, tüketicinin ürüne ne kadar pahalı ulaştığını kanıtladı.
- Havuç: Üreticide 8 TL iken markette 33,93 TL (4,2 kat).
- Mandalina: Üreticide 10,50 TL iken markette 36,29 TL (3,5 kat).
- Kabak ve Yeşil Soğan: Üretici fiyatının 3,4 katı fiyatla market raflarında yer buldu.
Aralık Ayının "En"leri: Kabak ve Mandalinada Artış
Aralık ayında markette en çok fiyat artışı %97,5 ile kabakta görülürken, üreticide en fazla artış %69,4 ile mandalinada gerçekleşti. Markette fiyatı en çok düşen ürün ise %16,1 ile ayçiçek yağı oldu.
Neden Artıyor? Bayraktar, seralarda sezon geçişi nedeniyle arzın azaldığını, bu durumun salatalık, patlıcan, kabak ve domates fiyatlarını yukarı çektiğini belirtti.
Girdi Maliyetleri Üreticiyi Zorluyor
Haberin en kritik noktalarından biri de çiftçinin üretim maliyetlerindeki artış. Son bir yılda gübre ve yem fiyatlarındaki değişimler üretimi doğrudan etkiliyor:
- Gübre: ÜRE gübresi yıllık %50,9, Kompoze gübre %46,3 arttı.
- Yem: Süt yemi %29, besi yemi %30,6 zamlandı.
- İlaç ve Enerji: Tarım ilaçları yıllık %27,1, elektrik ise %12,8 oranında artış gösterdi.
Şemsi Bayraktar: "Spekülatif Hareketlerin Takipçisiyiz"
Bayraktar, TZOB’un temel amacının üreticinin emeğini korumak ve tüketicinin neden yüksek fiyatla karşılaştığını deşifre etmek olduğunu söyledi. Fiyat makasının fazla açıldığı durumlarda ilgili kurumların harekete geçmesi gerektiğini vurguladı.
